Girişimcinin kabusu: İş Planı

Mühendis kafasındaki mağara adamlarının ilk taştan tekerleği icat etmesiyle başlayan girişimci ruh serüveni bugün evrim geçirerek yayılmaya devam ediyor. Bugüne kadar girişimcilik ruhu ve motivasyonu ile ilgili birçok şey söylendi ve yazıldı. Girişimcileri diğerlerinden ayıran özellikler hep merak edildi ve merak konusu olmaya da devam ediyor.

Girişimcileri girişimci yapan karakteristik özellikleri, davranışları, huyları değişkenlik gösterir. Geleneksel eğitim modellerinde, gösterilen bir hedefe nasıl ulaşılacağı öğretiliyor. Oysa girişimci kişiliklerde tam tersi bir içgüdünün ve ruhun olduğunu biliyoruz. Girişimciler en kısa tabir ile bilinmeyeni yaratmaya odaklanmış kişilerdir. Yani, sepetlerindeki bilgi birikimi ve yetenekleriyle sürekli neler yaratabileceklerini düşünen ve hayal ettiklerini de uykusuz geceler geçireceklerini bilmelerine rağmen hayata geçirme yetisine sahip olan kişilerdir. 

“her problem yeni bir fırsatın habercisidir”

Girişimci tipi aslında iki türdür; birincisi hepimizin bildiği fikrini hayata geçirmek için tüm riskleri üzerine alarak yeni bir işe atılan kişidir. Diğeri ise büyük firmalarda büyük işler başarır. Firmalar kendi iç dinamikleri ve gereksinimleri için belli dönemlerde iş planı hazırlar ve belli aralıklarla bu iş planını, değişen ihtiyaçlara-parametrelere göre güncellerler. Bu durumlarda ikinci tip girişimciler şirket içinde intrapreneur olarak yeni fikirleri hayata geçirmek için uğraşırlar. Her iki senaryoda da iş planı hazırlama yöntemini ve inceliklerini biliyor olmanız beklenir. Bu noktada ilk 1985 yılında Gifford Pinchot tarafından ortaya atılan intrapreneur terimini biraz açmak gerebilir: Bu kişiler, DNA’larında girişimcilik ruhu olan ancak yeteneklerini ve fikirlerini kurum içinde hayata geçirmeyi tercih eden girişimcilerdir. Her koşulda girişimci dediğin problem çözer. Bir ihtiyaca cevaplar arar, problemi ortadan kaldıracak modeller geliştirir. Peki, siz girişimci ruha sahip misiniz? Zorlu sürecin her adımında bıkmadan mücadelenizi sürdürebilecek misiniz? Bu soruların cevabını az da olsa verebilmek ve kendinizi test etmek için Bank of Montreal’in hazırladığı dokümandan faydalanabilirsiniz.

“İcraata geçmek başarının en temel anahtarıdır.” - Pablo Picasso, İspanyol Ressam

Çalışanları veya işsiz olup da farklı kapılar deneyenleri girişimciliğe iten faktörler iç ve dış motivasyonlar olarak ikiye ayrılıyor. İç motivasyon adı üstünde içinizdeki girişimcilik ateşini temsil ediyor. Dış motivasyonlara ise, girişimciliğe özenme, başkalarının emrinde çalışmayı istememe, iş bulamama, kurumsal hayattan sıkılma veya piyasada finansal açıdan daha fazla fırsatın olduğunu düşünme örnek olarak verilebilir. Sizin için hangi faktör daha ağır basıyor?

Önce Fikir!

Girişiminiz ve iş planınız için yeni bir fikir gereklidir. Bu fikir piyasaya uygulanabilir ve para kazandırabilirse inovasyondan söz etmeye başlayabiliriz. Bu noktada inovasyonun kaynaklarına bakmakta yarar var. Peter Drucker’a göre, girişimcilik için gerekli olan inovasyonun 7 kaynağı/fırsatı vardır. Bu kaynaklardan doğan ihtiyaçlara yenilikçi fikirler ile çözüm üretilir ve bir girişim ortaya çıkar.  Peki, bu ihtiyaçlar nereden doğuyor? Beklenmeyen, uyumsuzluk, süreç gereksinimi, endüstri ve piyasa yapısındaki değişim, demografik veriler, anlayış-ruh hali ve anlamdaki değişim ve yeni bilgi olarak belirlenen bu kaynaklar yeni fikirlerin, ürünlerin ve yeni piyasaların yaratılmasında rol oynamaktadır. Önemli olan bu fırsatları kovalamak, analiz etmek ve çözüm üretmektir.

“Bir girişime başlamanın en önemli nedeni anlam yaratmaktır.” 

Guy Kawasaki, Girişimci, Yatırımcı ve Yazar

Fikrinizi hayata geçirebilmek ya da girişiminizi büyütmek için elbet paraya ihtiyaç duyacaksınız. Elde avuçta ne varsa vermediniz belki ama yatırıma ve yeni ortaklara yönelme vaktiniz gelecek. Bu durumda fikriniz ve girişiminiz için “hadi anlat sen ne planlıyorsun-yapıyorsun?” dediklerinde şu sorulara cevap vermeniz gerekecek:

1. Problem Ne?
2. Çözüm Önerisi?
3. Bu iş için neden siz? Sizi bu konuda diğerlerinden özel yapan nitelikler neler?
4. İş Modeliz var mı?
5. Yaratılan Anlam nedir?
6. Pazarlama ve satış planları?
7. Rekabet Durumu?
8. Ekip ve Yönetim?
9. Finansal Öngörüler?

Ünlü yönetim danışmanlığı şirketi Deloitte’nin hazırladığı “Başarılı İş Planı Hazırlama Kılavuzu” nda açıklanan iş planı süreçleri, planlama yapmanız için size yol gösterecektir. Tek tek incelemekte fayda var.

İş planınızı hazırlarken pazar araştırma gibi iş yükü gerektiren kısımlarında hangi bölümlerden oluştuğunu iyi tespit etmek ve içini iyi doldurmak gerekir. Bunun için Canadian Youth Business Foundation’nın hazırladığı kılavuza göz atabilirsiniz. Tabi iş fikrinizi ve destekleyici verilerinizi kâğıda dökerken kılavuzda örnekler olsun daha detay yönlendirme yapsın derseniz Community Futures Northwest Alberta’nın iş planı hazırlama dokümanını inceleyebilirsiniz veya Canada Business Network’ün hazırladığı soru-cevaplı kılavuzu inceleyerek iş planınız ile ilgili hiç düşünmediğiniz noktaların aklınıza düşmesini sağlayabilirsiniz. Yok, ben çok yazı okuyamam biraz görsel bir kaynak olsaydı derseniz ufak bir göz atmaya değecek, iş planının temel adımlarına dair bir infografik mevcut.

İş planınızı oluştururken teknolojilere olan ilgi ve beklentileri gösteren hype diagramlarına göz atmanızda fayda var. Bu grafikleri yorumlayarak ilgili teknoloji alanında ne zaman bir girişimde bulunmanız veya bulunmamanız gerektiğini kestirebilmeniz mümkün.

OECD gibi resmi istatistik bilgisi sağlayan kuruluşların yanında, visual.ly veya pinterest.com gibi infografik sağlayan platformlardan iş planınızı destekleyecek işe yarar istatistiklere ve önemli bilgilere ulaşabilirsiniz. Bu gibi platformlardan sağlayacağınız veriler ve istatistiki bilgiler iş planınızın fizibilitesini destekleyecek ve yatırımcılar-finansal destek veren kurumlara yapacağınız proje sunumlarında gelebilecek muhtemel sorulara cevap verebilmek için de size önemli dayanak noktaları oluşturacaktır. Resmi kurumların yayınladığı istatistikleri kullanmanız özellikle TÜBİTAK-KOSGEB-Bakanlıkların sağladığı finansal destek programlarına başvururken proje önerisinde ve planında iş modelinizi destekleyecektir.

GizliBilgi - Buluşum Var! Herkese anlatamam!

Tam bu noktada bir konuya açıklık getirelim. Eğer iş fikrinizin temeli bir buluş iddiasına dayanıyorsa izleyeceğiniz yol haritasında bazı eklemeler olacaktır. Yoğun araştırmalar sonucu bir buluş gerçekleştirdiniz ve ticari potansiyeli ve ekonomik değeri olduğunu düşünüyorsanız iş planı hazırlamadan önce, en başta buluşunuzun dünya üzerinde yeni olup olmadığını test etmek için ön patent araştırması yapmak durumundasınız ve daha sonra eğer buluş özelliği taşıdığına karar verirseniz patent başvurusu ile koruma altına almalısınız. Eğer buluş değil de inovasyon ise faydalı model, tasarım ise endüstriyel tasarım başvurusu yapmak gerekecektir. Böylece hazırlayacağınız iş planı ile buluşunuza ait bilgileri üçüncü şahıslar ile paylaşmanız ve finansal desteklere başvuru yapmanız kolaylaşacaktır. Fikri mülkiyet hakları ile ilgili ayrıntılı bilgiler için EBİLTEM Patent Araştırmaları Ofisi’ne danışabilirsiniz.

 

Girişim fikrinizi hayata geçirebilmenin ilk adımı fikrinizi başarılı bir iş modeline dönüştürmek ve tasarımını yapmak. Hepimizin kafasında binlerce fikir uçuşuyor, unutuyoruz sonra tekrar canlanıyor, üstüne taş ekleye ekleye fikriniz olgunlaşmaya başlıyor. Olgunlaşma evresine ulaşana dek ilahi güç gelmesini beklemenize gerek yok! Kendi başınıza veya muhtemel ekibiniz ile birlikte çeşitli haritalama-mapping araçları kullanarak birbiriyle alakalı olduğunu düşündüğünüz fakat anlamlı birleşmeyi sağlayamadığınız “fikir filizlerini” toprağa ekip, yeşermesi için gerekli olan diğer adımları planlamaya başlayabilirsiniz.

İş Modeli Oluşturmak için İpuçları

Sıra fikrinizi iş modeline dönüştürmeye geldiğinde karşımıza birçok araç çıkıyor. Ama yok ben tahtaya-kâğıda elimle yazarım, öyle daha rahat ediyorum, aklıma ne eserse dağınık olarak yazarım sonra birleştirmek isterim derseniz o da bir yöntem. Ancak online araçlar kullanarak işinizi kolaylaştırmak mümkün.

Görsel iş modeli tasarlayabileceğiniz araçlardan en ünlüsü ve bilineni “Business Model Canvas” adı verilen ve pdf olarak indirip üzerinde karalamalar yapabileceğiniz şablon. 9 ana bölümde yer alan sorulara cevaplar vererek iş fikrinizi şekillendirmeye başlayabilirsiniz.

Diğeri ise hiçbir kayıt işlemi gerektirmeden üzerinde çalışmaya başlayabileceğiniz ve bedava olan bir araç: Plan Cruncher.  Adım adım karşınıza gelen sorulara cevap vererek iş modelinizi, ekibinizi, gelir modelinizi, bütçenizi ve muhtemel işbirliklerinizi tanımlayabiliyorsunuz. Sonucunda da size pdf olarak sonuç dokümanı veriyor. Denemekte yarar var.

Bir diğer kullanışlı araç ise, Business Model Canvas şablonu üzerinde online olarak bilgi girişi yapmanıza imkan tanıyan The Start Up Toolkit. Hemen bir hesap açıp şablonda yer alan sorulara ait iş modeli bilgilerinizi girebilir ve sonrasında doldurulmuş şablonunuz pdf olarak indirebilirsiniz.

Önereceğim son araç da docs.google.com üzerinden yönetebildiğiniz ve görsel bir iş modeli oluşturmanıza imkan veren “Business Model Drawing Tool”. Sayfayı açtığınızda sadece görüntülenebilir versiyonu ile karşılaşıyorsunuz. Hemen Google hesabınız ile giriş yapıp ve dosya bölümünden kopya oluşturarak kendi hesabınıza istediğiniz kurcalamayı yapabilirsiniz.

Finansal Mevzular

Gelir tablosu, nakit akım tablosu, bilançolar, başa baş (breakeven) noktası analizi gibi finansal hazırlıklar her girişimin geleceğini şimdiden planlaması için ihtiyaç duyduğu öngörüleri oluşturur. Nakit akım ve bilanço öngörüleriyle desteklenmeyen kar öngörüsü girişiminizin mevcut ve gelecekteki durumu hakkında size büyük resmi göstermez. Bu veriler, girişimize finansal destek bulmak için yollara düştüğünüzde yatırımcılar tarafından 3-5 yıllık öngörüler olarak talep edilecektir. Yatırımcı parasını sokağa atıp atmadığını ve yapacağı yatırımın kar edip etmeyeceğini bilmek ister ki bu en doğan hakkıdır.

Gönüllülük esasıyla çalışan kar gütmeyen bir kuruluş olan SCORE’un hazırladığı dokümanlar-şablonlar finansal öngörülerinizi hazırlamada size oldukça faydalı olacaktır. Hem de konunun uzmanlarından ücretsiz mentoring hizmeti talep edebilirsiniz.

Tabi, bu süreçte dikkate almanız gerecek kabul görmüş bazı direktifler de olacaktır. Bunları sıralamadan yazıyı sonlandırmak olmazdı.

BunlarıYAPIN

1.       Tutumlu yaşayın ve girişiminiz için para biriktirin

2.       Başlamayı düşündüğünüz işi öğrenmek için bu işte çalışmış birileriyle çalışın

3.       Potansiyel rekabete karşı yeteneklerinizi ve eğitiminizi objektif bir şekilde ölçün

4.       Eğer bir ürün üretecekseniz, düşün fiyatlı tedarikçileri analiz edin

5.       Girmek istediğiniz iş alanında çalışan birçok kişiyle konuşun

6.       Karşılaşabileceğiniz tüm fırsatların ve engellerin analizini yapın

7.       Yeteneklerinizi değerlendirin.

8.       Home-office veya part-time çalışabilme ihtimalinizi düşünün

9.       Başlamayı düşündüğünüz işin artılarını ve eksilerini listeleyin ve analiz edin

10.   Yapmak istediğiniz işin negatif yönlerini iyi analiz edin ve anlayın

BunlarıYAPMAYIN

1.       Girişim planını tamamlamadan işinizden ayrılmayı düşünmek

2.       Sevmediğiniz ve ilginizi çekmeyen bir alanda bir işe girişmek

3.       Bütün aile servetini riske etmek

4.       Patronunuz ile rekabet edecek bir işe başlamak

5.       İş fikrini seçmek için acele etmek

6.       Çok yüksek riskli bir iş seçmek

7.       Tecrübeli girişimcilerden faydalanmamak

8.       Çok fazla borç veya çok az nakit ile girişime başlamak,

9.       Omuz dayayabileceğiniz bir ortak arayışına girmemek

10.   Körebe yöntemiyle yoluna devam etmeye çalışmak

Kolay gelsin:)

KAYNAKLAR için tıklayınız.

Mustafa Çakır

Devamını oku...

Bir İnovasyon Hikayesi: Firmalar için İnovasyonun Önemi

Bizimkisi “bir inovasyon hikayesi”; fikirden değere giden bir yolculuk… Bu yolculuğun ilk bileti aldığınız ve sahip olduğunuz fikirdir. Aklımıza bir fikir geldiği zaman hemen yanında da bir para sayma makinası beliriyor. Ama o iş o kadar da kolay değil. Fikir; geliştirilmesi, emek harcanması gereken bir ham madde bizler için. Nasıl bir kızı bin kişi ister bir kişi alır. Fikrin bir değere dönüşme şansı bundan da zor. İnovasyon Tüneli dediğimiz bir kavram: Fikrin geliştirilmesi, Ar-Ge çalışmalarının yapılması ve elde edilen verilerin bir değere dönüşmesi bu tünelin sonunda gerçekleşiyor. Ve tünelden çıkıp da gün yüzünü görme oranı 3000’de “1”, yani “3000” tane fikirden yalnızda bir tanesi inovasyonla sonuçlanıyor.

O fikri nasıl bulabilirim?

Fikrin bulunması hep bir ampulün yanmasına benzetilmiştir. Peki biz bu ampulü nasıl yakabiliriz? Ülkemizde yeni firmaların ilk 5 yıl içerisinde kapanma oranının %60 olduğunu düşünürsek, yeni fikirlerin değere dönüştürülmesinde bir problem olduğunu zaten görüyoruz.

1. Aşama: “Hazırlık” (Problemin her yönüyle incelendiği aşama) (Ürün ve insanlar hakkındaki özel bilgiler ve hayat ve olaylara dair genel bilgiler)

2.  Aşama: “Kuluçka” (Bilinçli olarak problemin düşünülmediği aşama)

3. Aşama: “Aydınlanma” (mutlu fikirlerin beklenmedik bir anda, herhangi bir çaba harcanmadan esin gibi birden ortaya çıktığı aşama)

Fikri bulduk, artık bizim de bir buluşumuz var! Hayır, bu doğru değil. Buluş/İcat fikirden sonra yapmış olduğumuz doğrulama, araştırma ve geliştirme faaliyetlerimiz sonucunda elde edilen ve probleme çözüm bulan son ürün veya servistir. İşte Ar-Ge, fikirden buluşa doğru giden bu yoldaki “Araştırma – Geliştirme” faaliyetlerinin tümüne denir. Ar-Ge fikrimizi doğrulama ve geliştirme çalışmaları sonucunda hamlıktan olgunluğa çevirir. Ancak bir problem daha var ki, buluşunu gerçekleştirdiğimiz ve çözüm olarak önerdiğimiz şey her zaman için bir değer yaratmayacaktır. Hatta ve hatta birçoğu, işte daha önce bahsettiğim gibi inovasyon tünelinde kaybolup gidecektir.

Evet şimdi, elimizde bir buluş var. Buluş ile getirilen çözümler bazen yepyeni bir cihaz, ürün, yöntem veya prosesin yaratılmasını sağlar. Bazen de bir buluş bilinen bir ürün veya proseste yapılan ilerlemeye dönük iyileştirmedir. Ancak bulunan çözümün bir değer yaratabilmesi için gerekli olan, ortak probleme uygulanabilir bir çözüm getirmesi ve kitlelerin ilgisini çekebilmesidir. Ancak ve ancak bu şekilde buluş bir değere dönüşebilir. Peki bu değer nedir? Bir çalışmanın inovasyon olarak adlandırılabilmesi için gerekli olan son katkı ticarileştirme ile ilgili bir geri dönüştür. Eğer siz daha inovatif ürünler ve servisler sağlayabiliyor ve yaptığınız işe bir katma değer sağlayabiliyorsanız işte o zaman inovatif bir girişim içindesinizdir demektir.

Görüldüğü gibi yapılan her Ar-Ge bir icat değildir. Her icatta size inovasyonu sağlamayacaktır. Yenilik/İnovasyon buluştan bir adım sonra gelmektedir ve buluşun ticari bir uygulamasıdır.

Peki “Yenilik” kavramı nasıl tanımlanıyor?

• Yeni fikirlerin ticari bir yarara dönüştürülmesi süreci,

• Farklı, değişik ve yeni fikirler geliştirerek bunların uygulanması,

• Yeni fikirlerin başarılı bir şekilde uygulamaya dönüştürülmesi,

• Yeni fikirlerin fırsata ve bu fırsatlarında uygulamaya aktarılması,

• “Ar-Ge, parayı bilgiye dönüştürmek iken; yenilik, bilgiyi paraya dönüştürmektir.” gibi farklı tanımlar yapılmaktadır.

Burada kadar paylaştığımız süreç, fikrin Ar-Ge’ sonucunda buluşla sonuçlanması ve inovatif yani ticarileştirilebilir bir ürün ve servisin ortaya çıkmasıdır.

Rekabet ve kısıtlar tetikleyici

Yalnız olsak ve ortam bizim için her zaman elverişli olsa ne kadar iyi olurdu. Öyle değil mi? Hayır değil aslında. Gelişimin en önemli tetikçisi rekabet ve kısıtlardır. Bir rakibiniz olmasa ya da talep etmeyen bir müşteri kesimine hitap ediyor olsanız. Neden gelişme ihtiyacı duyacaksınız ki. Ama biliyoruz ki, müşteriler artık her zamankinden daha fazla talep ediyorlar. Ve en önemlisi bu taleplerini bizlere ulaştırmaları artık daha kolay.

Daha önce hayatta kalmanın yolu hızlı ve kaliteli servis ve ürün sağlamaktan geçiyordu ancak şuanda hayatta kalmak yenilik için yatırım yapmaktan ve müşterinin ihtiyaçlarını o farkında olmadan tespit ederek taleplere karşılık vermekten geçiyor.

Artık bir şeyler koymadan, yatırım yapmadan kazanmayı düşünmek çok doğru değil. Müşteri odaklı olarak artık ürünü/servisi kişiselleştirerek “sizin için” konsepti altında ürün ve hizmet sunmamız gerekiyor ki müşterinin gerçekten hayallerini, isteklerini gerçekleştirebilelim.

Sürdürülebilir büyümeyi sağlayacak temel motif: Farklılaşma

Bugünün ağır rekabet koşullarında ayakta kalabilmek ve büyüyebilmek için, firmaların ürünlerini, hizmetlerini, iş yapış yöntemlerini, yapılanmalarını ve sosyal sorumluluk anlayışlarını sürekli olarak değiştirmeleri, farklılaştırmaları ve yenilemeleri gerekiyor. Bu değişim ruhuna “inovasyon” deniyor.

Farklılaşmak, Ama Nasıl?

Küreselleşme nedeniyle her tür ve kalitede mal ile hizmete (Dünya’nın neresinde olursa olsun) erişmek kolaylaşmıştır. Artık İzmir ile yaptığınız ticareti Çinle, Endonezya ile ya da ispanya ile aynı rahatlıkta yapabiliyorsunuz. Bu durum; üretici ve satıcıları, müşteri karşısında bir yarışa sokmuştur. Burada müşteri ile yakın ilişkileri olan, onların ihtiyaçlarını takip ederek bu ihtiyaçlara en hızlı şekilde cevap verenler bir adım öne çıkacaktır. “Müşteri odaklılık” anlayışından söz edilmesinin arkasındaki ana fikir budur. Bu arada kalite anlayışı da “standartlaştığından”; artık kalite, ayırt edici bir unsur olmaktan çıkmıştır. Dolayısıyla kolay erişim ve kalite dışında bir farklılık yaratma gereği ortaya çıkmıştır. Bu farklılığın yolu da, büyük ölçüde inovasyondan geçiyor. Çünkü inovasyon; yüksek katma

değer ve yüksek verimlilik demektir.

Küreselleşme sonucunda yapılan geliştirilen her şey aslında tek bir balonda ve herkes tarafından ulaşılabilir bir hale getirilmiştir. Artık firmalar birçok faaliyetini tek bir platform üzerinden gerçekleştirmektedirler. Bu nedenle sürdürülebilir bir gelişim gereklidir. Asla yerimizde durmadan bu kısıtlar ve fırsatları yöneterek inovatif yaklaşımı işimize aktarmamız gerekir.

Onlar ne yapıyor?

Apple, Whirlpool, P&G, 3M, Shell, Whirlpool, Arçelik, Vestel, Nike… Bu markaları biliyoruz, peki neden? Gelişimi ve değişimi takip eden ve yeni düzene liderlik ettikleri için bir dünya markası oldukları için onları biliyoruz. Kendi konseptleri, yaklaşımları ve kendilerine ait farklılıkları var.

Günümüzde inovatif şirketler, farklı türlerde (ürün/hizmet/süreç/pazarlama gibi) ve farklı derecelerde (radikal, artımsal, modüler gibi) yarattıkları inovasyon ile önemli ölçüde rekabet avantajı kazanmakta ve global pazardaki paylarını hızla artırmaktadırlar.

Arçelik, inovasyon stratejisini “Arçelik demek yenilik demek” sloganı ile yeni logosuyla duyurmaktadır. Arçelik’in, geleneksel Türk Kahvesi Makinesi Telve, dünyanın en prestijli ödüllerinden biri olan iF Tasarım Ödülü’nü aldı. Telve,  2005 yılı ürün tasarımı kategorisinde, endüstriyel tasarım alanında ödüle layık görüldü. Ürün, kullanış kolaylığı ve getirdiği yenilikler sayesinde büyük başarı sağladı. 1998 yılında adapte ederek kullanmaya başladığı ürün, hizmet ve süreçleri iyileştirmeyi hedef alan 6 Sigma yöntemi sayesinde, 2004 yılı sonuna kadarki dönemde yaklaşık 14 milyon avro’luk kazanç elde etti.

Türkiye’nin ilk çevrimiçi (online) yemek sipariş sitesi olan www.yemeksepeti.com binlerce insana hizmet etmekte. Sitede siparişler tamamen etkileşimli bir ortamda gerçekleşiyor. Bilişim teknolojilerinin son imkânları ile desteklenerek hata payı sıfıra yaklaştırılan girişimde, verilen bir siparişin en kısa zamanda ve en doğru şekilde kullanıcıya ulaştırılması sağlanıyor.

Nike; duymayan yoktur herhalde. Sporun her alanında spor ayakkabıdan, spor eşyalarına, bantlara kadar her şeyde var. Peki, Nike bunu neye borçlu?

1- 1962’de bir atlet tarafından geliştiriliyor (Blue ribbon spots) ve 7 yıl sonra Nike logosu altında toplanıyor ve profesyonel atletler tarafından tercih edilen bir marka haline geliyor.
2- 1980’de geliştirmiş olduğu itici sistem ile Amerika pazarının %50 sini ele geçiriyor. Bu başarının ardında elbette sürdürülebilir bir inovatif gelişim yatmakta
3- Bazı anahtar ürünleri de zaten bu inovatif felsefeyi gösteriyor. Bunu da diğer firmalarla işbirliği halinde gerçekleştiriyor.

•    Nike + à ayakkabının altındaki sensörlerle ipod’unu gerçek zamanlı olarak iletişime geçirdi.    
•  Nikeid à Spor ayakkabınızı kendinizi yansıtmasını istiyorsanız, onu siz tasarlayın.

4- Açık inovasyon modelini takip ediyor. Arigon’daki merkezlerinde araştırmalarını sürdürüyor. Sadece ürün mühendisleri ile değil aynı zamanda üniversite ile araştırma ortaklığı yapıyor.

Son olarak Apple’dan bahsetmemek olmaz. Apple ilk mp3 çaları yapmadı ya da ilk akıllı telefonuda yapmadı ama ipod ve iphone ürünlerinin yakaladığı başarı inanılmaz. Steve Jobs, bu başarıyı şirket düşüşteyken gerçekleştirdi ve en önemli silahı da iş modelinde ve ürünlerinde gerçekleştirdiği inovasyonlardı. Sıra sizde…

Aykut Gülalanlar, PMP

Twitter: @agulalanlar

Email: aykut.gulalanlar@ebiltem.ege.edu.tr

Devamını oku...

Fotovoltaik Paneller

Sürdürülebilir ve yenilenebilir kaynak arayışları her geçen gün katlanarak artmakta. Özellikle fosil yakıtların tükenmeye yüz tutmasıyla, insanoğlu yeni arayışlar içine girmekten kendini alıkoyamamıştır. Bu arayışları içinde en çok başvurduğu yerler ise rüzgâr, su ve güneş gibi tabiatın vazgeçilmez bileşenleri olmuştur 

Günümüzün yenilenebilir kaynaklardan enerji üretimi konusunda trend olmuş bir sistemden, Fotovoltaik Panellerden söz edeceğiz sizlere.  Fotovolatik; ışık anlamına gelen ‘foto’ ve elektrik anlamına gelen ‘voltaik’ sözcüklerinden türemiştir. Bu sistem görünür veya görünmez ışık ışınlarına maruz kalması durumunda, elektriksel gerilim farkı (voltaj) üretme esasına dayanmaktadır.

Sistemin basit bir şekilde anlatmak gerekirse; güneş paneli sistemleri açısından diğer elektrik üretim sistemlerine benzer olarak çalışır aslında, sadece kullandıkları ekipmanlar değişiktir. Sistem belli sayıda hücrenin araya getirilmesiyle modülü ve bunlarında bir araya getirilmesiyle sırayı, oluşturma temeline dayanmaktadır.(Şekil-1) Hücrelerin ışını algılaması konusunda direkt olarak güneş ışığına ihtiyacı bulunmamakla birlikte, bulutlu havalarda dahi sistem enerji üretmeye devam edebilme yeteneğine sahiptir.      Söz konusunu sistemin montajı son derece kolay olup bakım ihtiyacı da minimumdur. Enerji kaynağının güneş olmasından dolayı sonsuzdur ve bedavadır. Bunun yanı sıra enerji üretimi sonrasında hiçbir şekilde çevre kirliliğine sebep olmamaktadır. Bu gibi avantajlarının yanı sıra kurulum maliyetinin yüksek olması, enerji kaynağının dağınık durumda olması ve sabit olmaması sistemin dezavantajlarındandır. 

Fotovoltaik paneller günümüzde belli başlı bazı alanlarda kullanılmaktadır. Orman gözetleme kuleleri, su pompalama sistemleri, haberleşme istasyonları, deniz fenerleri ve yol aydınlatması, trafik ikaz ışıkları şuan için yaygın olarak kullanılan alanlardır. Sistemin şuan için daha küçük ölçekli alanlarda bir çözüm olarak kullanıldığını görmekteyiz.  Ancak gelişen teknolojiler ile bunun ilerleyen zamanlarda daha büyük ölçekli alanlara taşınmaması için hiç bir sebep görünmemektedir.

Fotovoltaik panellerin kullanılması konusunda dünyada lider bölge Avrupa dır. Söz konusu bölge içerisinde aktifliği ile öne çıkan ülkeler ise sırayla Almanya ve İtalyadır.(Şekil-2, Şekil-3).  Epia (Europan Photovoltaic Industry Assosication)’ nın 2016 ya yönelik yayımlamış olduğu verilerde bunu açıkça görmekteyiz.    

 

Epia nın raporunda görmekteyiz ki fotovoltaik sistemler hakkında Avrupa’ da 2020 de olması muhtemel 3 adet yaklaşım/senaryo söz konusu mevcuttur.

    1-   İlk senaryo 2020 yılında Avrupa elektriksel ihtiyacının %4 lük bir kısmını bu sistemden karşılayacaktır. Bu ise ortalama kümülatif kapasitesinin 130 GW ye denk gelmesi anlamına gelmektedir.

    2-  İkinci senaryo ise, altyapıda elektriksel anlamda çok büyük değişiklikler olmadan ihtiyacın yaklaşık %6 lık bir dilimin karşılanacağı hakkındadır. Bunun içinde 2020 de yaklaşık kümülatif kapasitesinin 200 GW olacağını ön görmektedir.

    3-   Son olarak ta 2020 yılında kümülatif kapasitenin 390 GW olarak yani %12 lik kısmının karşılanacağı düşünülmektedir. 
 

   Bu 3 yaklaşımın akabinde, 2011 Avrupa fotovoltaik pazarının, 2020 de olması düşünülen gelişmeleri aşağıdaki şekilde görmekteyiz.(Şekil-4)

                                         Şekil-4

Konuya ülkemiz penceresinden bakmak gerekirse,  eğer Türkiye potansiyelini kullanması durumunda yılda 800 MW enerji üretmesi mümkün görünmektedir. Ancak şu anki mevcut teknoloji ve prosedürler bizim bu rakama ulaşmamıza her ne kadar engel gibi görünse de, amaçlanan süreçler doğrultusunda Türkiye nin 2015 yılının üretim hedefi 600 MW civarında olduğu belirtilmektedir.

Her geçen gün kullanımı artan ve artacak olan bu sistem, günümüzde sürdürülebilir ve yenilenebilir enerji kaynakları açısında trend haline geldiği, özellikle Avrupa ülkelerinde konuyla ilgili ciddi bir pazarın oluşmaya başladığı ve her geçen gün teknoloji transferleri ve ticari anlaşmalar boyutunda gelişmelerin yaşandığı bir gerçektir. Söz konusu pazara ve sektöre uzak kalmamak, gelişmeleri yakından takip etmek, özellikle ilgili firmaların lehine olacak bir eylemdir. 

HÜSNÜ DEMİR

Devamını oku...

Patent Başvurularında TÜBİTAK Teşvik Sistemine Bakış

Türkiye, gerek sanayisi gerekse üniversiteleri ile başta patent olmak üzere sınai mülkiyet haklarına günden güne daha fazla ilgi göstermeye başladı. 2011 yılında TPE’ye yapılan patent başvuru sayılarına bakıldığında (rakamlar gelişmiş ülkelere göre düşük kalmasına rağmen) geçmiş senelere göre gözle görülür artışlar olduğu bir gerçek. 2011 yılında yapılan patent başvuru sayılarında bir önceki yıla göre %22 lik bir artış olduğu görülüyor. Ayrıca 2009-2010 yılları arasında Türkiye’den yapılan Avrupa patent başvurularında %50lik bir artış gerçekleşti ve Türkiye bu kategoride en fazla artış sergileyen ülke oldu.  Başvuru rakamlarına baktığınızda düşük seviyelerde (189-284) olduğunu göreceksiniz ancak başvuru sayılarında artış olmasını bu konuya verilen önemin arttığının bir göstergesi olarak görmek gerekir. Bu sayılar yeterli mi? Tabi ki de değil! Bu sayıların daha yüksek seviyelere çekilmesi için farklı uygulamalar, destekler ve projelerin geliştirilmesi gerekiyor.

Bildiğiniz gibi, patent başvuru sayılarının artmasını sağlamak, kişileri ve firmaları patent başvurusu yapmaya teşvik etmek amacı ile TÜBİTAK ve KOSGEB başvuru sahiplerine önemli finansal teşvikler sağlıyor. Firmaların ve akademisyenlerin bu konuda daha fazla bilgilendirilmesi gerektiğini düşündük ve bu haftaki finansal destekler yazımızı patent teşviklerine ayırdık. Bu kapsamda, bu teşviklerin genel bilgilerini ve sorucevap metodu ile açıkladığımız detay bilgilerini öğrenmek için sabırla yazımızı okumaya devam edin.

TÜBİTAK 1008 Patent Teşvikleri programı kapsamında sağlanan bu destekler 3 kategoride değerlendiriliyor.

Ulusal Patent Başvurusu Teşviki (TBF-1)

Türk Patent Enstitüsü’nden (TPE) alınan patent başvurusu şekli uygunluk belgesinin ardından TÜBİTAK’a teşvik başvurusu yapılır. TÜBİTAK iki aylık incelemelerin ardından destek talebini kabul ederse başvuru sahibi adına 3.000 TL tutarında destek miktarını TPE hesabına yatırır. Bu tutar başvuru sahibine elden verilmez, TPE’nin ilgili hesabında tutulur. TPE başvuru sahibi adına araştırma, inceleme ve yıllık sicil kayıt ücretleri vs. için bu parayı bitene kadar kullanır. Eğer başvuru vekil aracılığı ile yapılmış ise, vekile ödenen miktarın faturalandırılması şartıyla 450 TL tutarında destek yatırılır.

Uluslararası Patent Başvurusu Teşviki (TBF-2)

Bu destek uluslararası yapılan patent başvuruları için geçerlidir. Bu destek yararlanabilmek için başvuru sahibinin önce Dünya Fikri Mülkiyet Hakları Ofisi (WIPO) veya Avrupa Patent Ofisi’ne (EPO) uluslararası patent başvurusu yapması gerekir. Başvuru yapıldıktan sonra TÜBİTAK’a teşvik başvurusunda bulunulur. Yapılacak olan incelemeden sonra destek için onay verilirse başvuru sahibinin hesabına destek miktarı olan 3.000 TL yatırılır. Eğer başvuru vekil aracılığı ile yapılmış ise, vekile ödenen miktarın faturalandırılması şartıyla hesaba 450 TL daha yatırılır. 

Üçlü (Triadic) Patent Başvurularının Desteklenmesi (TBF-3)


Üçlü patent başvurularının (Avrupa, ABD ve Japonya) araştırma raporundan sonraki işlem ücretleri için sağlanan bu destek geri ödemeli olarak verilmekte. Uluslararası patent başvurusu kaynaklı başvurularda, uluslararası araştırma raporundan sonraki ücretler ile uluslararası patent başvurusu kaynaklı olmayan (bölgesel (EPC), ABD ve Japonya) patent başvurularında, EPO’ dan, ABD’ den ve Japonya’ dan alınan araştırma raporundan sonraki ücretler destek kapsamındadır. Destek üst limiti her yıl Ocak ayında TÜBİTAK Bilim Kurulu tarafından belirlenmektedir. Destek miktarı resmi patent ofisi ücretleri, giriş yapılan ülkelerdeki vekil ücretleri ve Türkiye’deki vekil ücretleri için kullanılmaktadır.


TBF-3 başvurusunda bulunurken başvuru sahibi teşvik başvuru formu ekinde, uluslararası başvuruya ilişkin araştırma raporu ile birlikte tüm patent başvuru dosyasını ve formda talep edilen diğer evrakları (vekil sözleşmesi, nüfus cüzdanı örneği veya noter onaylı imza sirküleri vb.) TÜBİTAK’a sunmak zorundadır.


Üçlü (triadic) patent başvurusunun EPO’da, ABD’de ve Japonya’da tescil edildiğine ilişkin tescil belgelerinin TÜBİTAK’a sunulması halinde verilen tüm destekler hibeye dönüşür. Aksi takdirde verilen desteğin geri alınması işlemlerine başlanır.




TÜBİTAK Patent Teşvik Programı hakkında sorucevap bilgilendirmesi

Bu teşvikten yararlanabilmek için gerekli olan temel şartlar nelerdir?

Teşvik başvuru sahiplerinin, TÜBİTAK’a başvurmadan önce Türk Patent Enstitüsü’ne patent başvurusunda bulunmuş olmaları ve patent başvuru ücretinin kendileri tarafından ödenmiş olması gerekiyor. Aynı zamanda patent başvurusunda bulunan başvuru sahibi, teşvik başvurusunu yapmadan önce TPE tarafından gönderilmiş şekli şartlara uygunluk bildirimini almış olmak zorundadır.

Teşvik için toplamda kaç kere başvurabilirim?

Tüzel kişiler en fazla 20 patent başvurusu, gerçek kişiler en fazla 5 patent başvurusu için teşviklerden yararlanabilir.

Ne zaman başvurulabilir?

Başvuru için belli bir dönem kısıtlaması yoktur.

TÜBİTAK hangi tip patent başvurularına teşvik sağlıyor ve destek miktarları nedir?

Teşvik sistemi ile incelemesiz patent ve faydalı model başvuruları hariç olmak üzere incelemeli patent başvuruları, Avrupa Patent Sözleşmesi uyarınca yapılacak bölgesel patent başvuruları ve üçlü patent başvuruları (Triadic Patent: Avrupa, Amerika ve Japonya Patent Ofisleri nezdinde yapılan patent başvuruları) desteklemektedir.

TBF-1:  Ulusal patent başvuruları için geri ödemesiz: 3000 TL

TBF-2:  Uluslararası/bölgesel patent başvuruları için geri ödemesiz: 3000 TL

TBF-3:  Uluslararası/bölgesel patent başvuruları için geri ödemeli: Talep doğrultusunda Jüri tarafından belirlenir.

Nasıl Başvurulabilir?

Teşvik Başvuru formları ve bu formların ekinde yer alan belgelerin tamamlanarak formun başvuru sahibi tarafından imzalanmasını takiben TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanlığı’na kargo veya posta yolu ile gönderilebilir veya TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanlığı’na verilmek üzere elden teslim edilebilir.

Başvurular ne kadar zamanda sonuçlanır?

TÜBİTAK’a başvuru yapıldıktan sonra 2 ay içinde sonuçlanır.

Başvurular neye göre kabul veya reddedilir?

TBF-1 (ulusal) ve TBF-2 (uluslararası veya bölgesel başvurunun ilk aşaması) başvuruları için herhangi bir eleme şartı olmaksızın, istenilen şartlara uygun, belgeleri eksiksiz yapılan tüm başvurular kabul edilir. TBF-3 (uluslararası veya bölgesel başvurunun araştırma raporunun gelmesinden sonraki aşaması) başvuruları ise jüri kararı ile kabul veya reddedilir.

Faydalı model başvurusu için de teşvik alınabilir mi?

TÜBİTAK teşvikleri sadece incelemeli patent başvuruları için geçerlidir.

Eğer incelemesiz patent sistemini tercih edersem teşvikten yararlanma hakkım devam eder mi?

Patent başvuruları, başvuru sahiplerinin incelemesiz sistem tercih etmeleri halinde teşvik kapsamından çıkarılır.

Hangi durumlarda teşvik kesiliyor?

• ·  İncelemesiz sistemin tercih edilmesi
• ·  Patentin faydalı modele dönüştürülmesi
• ·  Patent başvurusunun geri çekilmesi
• ·  Devir, birleşme veya veraset gibi durumlarda teşvik kesilir.

Patent başvurusu vekil aracılığı ile yapıldıysa, ödenen vekil ücreti de teşvik kapsamında geri alınabilir mi?

Bu durumda, vekilin TPE’deki sicil kayıt numarasının ve vekile hizmet karşılığı ödenen vekil ücretine ilişkin faturanın aslının teşvik başvuru formu (TBF-1) ile beraber verilmesi gerekmektedir. Bu işlemler yapılırsa vekil ücreti de (destek miktarının %15’i tutarında) teşvik kapsamında alınabilir.

Başvuru sahibi değiştiğinde (devir, birleşme, veraset gibi durumlarda) teşvik sistemi nasıl devam ediyor?

Devir, birleşme veya veraset durumlarında yeni başvuru sahibinin başvuru çeşidine göre başvuru evraklarını TÜBİTAK’a sunması ve başvurunun kabul edilmesi halinde teşvik hesapta kalan tutar üzerinden devam ettirilir.

Ödemeler nasıl yapılıyor?

Ulusal patent başvuruları (TBF-1) için verilen destek tutarı, TPE ile TÜBİTAK arasında oluşturulan özel hesaba yatırılır ve harcamalar bu hesaptan yapılır. Başvuru sahibinin hesabına sadece varsa vekil desteği yatırılır.

Aynı patent için TBF-1, TBF-2 ve TBF-3 programlarının üçüne birden başvuru yapılabilir mi?

Aynı patent için üç programa birden başvuru yapılabilir.

Teşvikten yararlanırken yıllık ücretin ödenmemesi sebebiyle geçersiz kılınan patent başvuruları veya patent hakkı sona eren patentler için teşvik sistemi nasıl devam ediyor?

Bu durumdaki patentler için süresi içinde mücbir sebebin kabul edilmesi ve başvurunun veya patentin yeniden geçerlilik kazanması durumunda teşvik kesilene kadar harcanan tutardan arta kalan tutarlar üzerinde teşvik devam eder.

Patent başvurusu süresince, incelemesiz sistemin tercih edilmesi, patentin faydalı modele dönüştürülmesi, patent başvurusunun geri çekilmesi, geri çekilmiş sayılması, geri alınmış sayılması, reddedilmesi, yıllık ücretin ödenmemesi nedeni ile başvurunun geçersiz kılınması veya yıllık ücretin ödenmemesi nedeni ile patent hakkının sona ermesi durumlarında teşvikten yararlanma durumu nasıl devam ediyor?

Bu durumda başvuru sahibine sağlanan destekler, o tarihe kadar ödenmiş olan miktarlar destek kapsamında kalmak koşuluyla durdurulur.

Teşvik başvurusuna ait sonuçları nereden takip edebilirim?

Başvurunun incelemesi yapıldıktan sonra başvuru sahibine mail adresine gönderilen kullanıcı adı ve şifre ile TÜBİTAK’ın http://patent.tubitak.gov.tr/website/index.html adresinden takip edebilirsiniz. Bu nedenle aktif olarak kullandığınız mail adresinizi bildirmeniz çok önemlidir.

Mustafa ÇAKIR

Devamını oku...

Turkey Build 2012 İkili Görüşme Etkinliği

1978’den beri İstanbul, Ankara ve İzmir’de düzenlenen Yapı Fuarı’nın 3 – 4 Mayıs 2012 de 35. İstanbul ayağı, yapı sektörünün tüm bileşenlerini yine bir araya getirdi. Fuarla paralel olarak düzenlenen konuk ülke projeleri, Altın Çekül Yapı Ürün Ödülü ile Altın Mıknatıs En İyi Stand Tasarım Ödülü düzenlenen profesyonel ve sosyal organizasyonlardan başlıcalarıdır. Bu sene konuk ülke Almanya’nın olduğu fuarın katılımcı oranlarına bakarsak;

     * Mimar (12.493 katılımcı),

     * İnşaat Mühendisi (12.092),

  * Yabancı Ziyaretçi (6.376) ağırlıklı olmak üzere toplamda 109.420 katılımcının fuarı ziyaret etmesi, 35. Yapı Fuarı - Turkeybuild İstanbul 2012’nin "Türk Yapı Sektörünün ve Bölgesinin En Büyük Fuarı" olduğunu kanıtlamaktadır.

(Tüm ziyaretçi listesine ulaşmak için; TURKEYBUILD 2012 Ziyaretçi Listesi)

(Tüm katılımcı listesine ulaşmak için; TURKEYBILD 2012 Katılımcı Listesi) 
  

  

Peki EBIC-EGE olarak biz bu etkinlikte hangi faaliyetlerde bulunduk?

Etkinliğin ikinci ve üçüncü günlerinde İstanbul Sanayi Odasının ana organizatörü olduğu 50 firmanın katıldığı İkili Görüşme Etkinliği (B2B – Brokerage Event) kapsamında 98 ikili görüşme gerçekleşti. İtalyan, Alman, Macar, Romen ve İranlı yabancı firmalarla beraber 28 yerli firma etkinliğe katıldılar.

Etkinliğin Yerli ve Yabancı Organizatörleri

(Organizatörler hakkında detaylı bilgiye ulaşmak için;

 http://www.een-b2b.org/trbuild2012/ListPartners.aspx)

EBIC-EGE olarak etkinliğin Ege Bölgesi koordinatörü olarak, fuara 7 firmayla beraber katılım gösterdik. Bizlerin de katıldığı etkinlikte firmalarımız bu kapsamda yerli & yabancı tüm firmalarla 32 birebir toplantı yaptılar. Aynı zamanda, eşleştirme etkinliğinin yanında bu muhteşem fuarı gözlemleme fırsatı da yakaladık. Etkinliğin duyurusunun yapılmasından itibaren;

Önümüzdeki Güncel Yapı Fuarları Tarihleri

Uluslararası arenada faaliyet gösteren firmalarla görüşme olanağı ve firmanıza özel iş fırsatları sunması ile beraber doğru ortaklıklar kurabileceğiniz firmalar ile temasa geçmenize ve yeni pazarlara ulaşmanıza olanak tanıyan bu etkinlikler firmalarımızın uluslararası platformlarda kendilerini tanıtabilmeleri ve ortaklar bulmaları açısından önemlidir. EBIC-Ege duyurularını takip ederek veya direk bizimle iletişime geçerek güncel fuarla, etkinlikler ve işbirliği profilleri hakkında bilgi alabilirsiniz.

Can ŞENYILMAZ

Devamını oku...

Niş Pazardan Ana Pazara: Biyoplastikler

Plastik sektörü Türkiye’nin hızlı büyüyen dinamik sektörlerinden biri. PAGEV’in istatistiklerine göre son iki yılda sırasıyla %17,8 ve %10’luk bir büyüme rakamına sahip sektör, işleme kapasitesi açısından da Avrupa’nın devlerine yetişmiş durumda. Rakamlar pozitif bir görüntü yaratmakta; fakat diğer tarafta sektördeki sınırlı Ar-Ge’nin yetenekleri kısıtladığı gerçeği yer alıyor. Küresel trendler açısından bu pozisyon değerlendirildiğinde, özellikle biyoplastik alanında yaşanan gelişmeler, sektör için fırsat ve tehditleri aynı anda barındırıyor!

Plastiği vazgeçilmez kılan özellik nedir diye sorsak şüphesiz herkes ‘dayanıklılığı’ cevabını verecektir. Fakat bu dayanıklılığı sağlayan moleküler bileşim ayrışmayı da güçleştirdiği için çevresel tehdit ile yüzleşmekteyiz. Biyoplastik teknolojisini ön plana çıkaran da bu çevresel tehdide karşı gitgide artan bilinç düzeyi. Petrolden bağımsız ve uygun şartlarda kısa sürede çözünebilen plastikleri kim istemez ki?

Biyoplastiklerin polimer yapıları ile ilgili ayrıntılara sektörün uzmanları aşinadır şüphesiz. Fakat yine de merak edenler varsa bu bağlantıdan kompakt bir izlenim edinilebilir. İlgili biyopolimerler mevcut sentetik polimerlerle üretilen plastiklerin %85’ini ikame etme kapasitesine sahip. Yani biyoplastikler, sahip oldukları teknoloji avantajı ile sektörün neredeyse tamamını ele geçirebilecek durumdadır.

Teknolojik altyapının getirdiği güç ile biyoplastik pazarı Avrupa için yaklaşık %20’lik bir yıllık büyüme yakalamış durumda. Bu yüksek büyüme rakamının arkasında tüketicilerde çevre bilincinin artışı, iklim değişikliğine bağlı üst düzey politika değişikliği, fosil materyallerdeki fiyat dalgalanmaları gibi farklı rüzgarlar esmektedir. Hans van der Pol’ün 2011 yılındaki çalışmasından alınan aşağıdaki tablo, biyo-yapılı kimyasallar pazarının %600’e yakın bir büyümeye ulaşacağını öngörmekte. Farklı çalışmalarda daha şiddetli büyüme öngörüleri de mevcut. Örneğin BCC Research’ün pazar araştırmasına göre 2011’de 0.85 milyon metrik ton olan biyoplastik kullanımı 2016’da, %34,3 yılık büyüme oranı ile 3.7 milyon metrik tona yükselecek.

Kimyasal Pazar Projeksiyonu (milyar €)

Tüm bu projeksiyonların en güvendikleri kaynak küresel markaların biyoplastik kullanımına ağırlık vereceklerini bilmeleri. İsim vermek gerekirse Coca-Cola, Ford Motor, Nike, Procter&Gamble, Pepsi, Toyota, Heinz, Danone gibi firmalar biyoplastik kullanımına başlamış durumdalar. ‘Çevre dostu’ imajının kuvvetli çekim gücü, marka konumlandırmalarını doğrudan etkilediği için biyoplastikleri çekici hale getiriyor. Özellikle ambalaj sektöründe tüketici ile doğrudan temas kurulabildiği için, amblemler aracılığı ile istenilen mesaj kolaylıkla iletilebiliyor. Aşağıdaki iki amblem sırasıyla Amerika ve Avrupa’da biyolojik olarak parçalanabilen ürünler için kullanılıyor. Ayrıca Avrupa Birliği’nde EN-13432 numarasıyla bir standart oluşturulmuş durumda.

Toparlamak gerekirse; biyoplastiklerle ilgili olarak bir ivme yakalanmış durumda. Her ne kadar sentetik polimerlerin tahtını yıkacak bir hızdan bahsedilemese de bir dönüşüm söz konusu. Yazının başlığına taşıdığım ‘From Niche to Mainstream’ mottosu bu dönüşümü özetler nitelikte. Özellikle küresel üretim politikalarını peşlerinden sürükleyen sektör devlerinin biyoplastik konusuna gösterdiği özen, biyoplastiklerin takibini sektör açısından zorunlu kılıyor. 

Semih Erden

Devamını oku...